Gleby i budowa geologiczna

 

Według klasyfikacji JUNG Puławy gmina Masłów zalicza się do trzech regionów glebowo-rolniczych; łysogórskiego (północna i wschodnia część gminy), suchedniowskiego (część zachodnia) oraz daleszycko-rakowskiego (część południowa), które charakteryzują się na ogół niską lub bardzo niską jakością gleb. Nieco lepsze gleby posiada rejon łysogórski, który w znacznej części pokrywają lessy (z wyjątkiem obrzeża północno – wschodniego zbudowanego z piasków i utworów gliniastych). Na zboczach pasm górskich lessy te są jednak silnie spłycone i wymieszane z piaskami kwarcytowymi. Ponadto cechuje je znaczne rozdrobnienie (szerokość działki rolniczej nie przekracza kilkunastu metrów) oraz niski stopień kultury.

 

W regionie tym przeważają kompleksy glebowe: 8 – pastewny mocny, 3 – pszenny wadliwy oraz (rzadziej) 2 – pszenny dobry (najlepsze gleby gminy skupiające się we wsiach; Masłów I, Masłów II i Mąchocice). W pozostałych regionach dominują silnie zakwaszone gleby piaszczyste lub gliniaste, zaliczane do kompleksów: 9 - pastewnego słabego oraz 6 i 7 (żytniego słabego i bardzo słabego),  uznane obecnie się za nieekonomiczne w uprawie towarowej. W dolinach rzek i w dolinach bezodpływowych towarzyszą im użytki zielone wytworzone głównie z gleb hydromorficznych (gleby glejowe, mady, torfy niskie i murszowate). Zalicza się je do kompleksu słabego (3 z) lub średniego (2 z). Liczne kompleksy pastwiskowe (3 z) spotyka się również na stokach pasm górskich, na których występują w silnej szachownicy z gruntami ornymi, tworząc malownicze „pasiaki świętokrzyskie” posiadające wybitne walory krajobrazowe i kulturowe.



O niskiej jakości gleb świadczy również udział procentowy poszczególnych klas bonitacyjnych, który niekorzystnie odbiega od poziomu wojewódzkiego i krajowego.

 

 

Istotnym elementem rzutującym na jakość gleb jest wysoki udział gleb kwaśnych i bardzo kwaśnych, który wynosi 82% (średnio w województwie 56%). Skupiają się one w większych masywach we wsiach; Masłów II, Wola Kopcowa, Brzezinki i Ciekoty. Na obszarach tych występują znaczne potrzeby wapnowania. Zadawalająca jest natomiast. ocena zanieczyszczenia powierzchniowej warstwy gleb użytków rolnych (0-20 cm) metalami ciężkimi. Świadczą o tym wyniki pomiarów monitoringu krajowego, którego punkt pobierania prób zlokalizowany jest w Woli Kopcowej (ostatnie badania dokonano według kryteriów obowiązujących do października 2002 r.).

 

 

Liczące się zagrożenie gleb stwarza czynna erozja wodna, którą objętych jest ca 12% gruntów ornych położonych na stokach (pow. 9°). Erozją potencjalną zagrożonych jest natomiast ca 34% terenów rolnych. Grunty te koncentrują się  w Masłowie I i II, Barczy, Mąchocicach Kapitulnych i Dąbrowie. Z uwagi na silne rozdrobnienie pól oraz wysoki udział gruntów trwale zadarnionych (odłogi, pastwiska, liczne miedze) na większych przestrzeniach gminy występuje tylko erozja słaba i potencjalna, której można zapobiegać metodami agrotechnicznymi. Erozję silną i bardzo silną można spotkać tylko na niewielkich, terenach przekształconych w wyniku działalności gospodarczej (tereny wokół zabudowy na stokach, nasypy wzdłuż dróg, punkty „dzikiej” eksploatacji surowców mineralnych, tereny intensywnej penetracji turystycznej itp.).


Podsumowując można stwierdzić, że o jakości gleb decydują mało korzystne warunki naturalne (większość gleb została wytworzona z utworów piaszczystych i gliniastych) oraz niesprzyjająca procesom glebotwórczym konfiguracja terenu (tereny stokowe o spadkach pow. 6° zajmują ponad 40% użytków rolnych). Należy jednak podkreślić fakt, że znaczna cześć tych terenów, zwłaszcza położonych w partiach stokowych, poniżej piętra lasu posiada wybitne walory krajobrazowe i kulturowe, które wywołują chęć lokalizacji dalszych funkcji turystycznych i osiedleńczych, mogących powodować istotne kolizje funkcjonalne. Z tego względu tereny te powinny zostać objęte szczególnym reżimem ochronnym.

 

 

Budowa geologiczna

 

Gmina Masłów leży w obrębie trzonu paleozoicznego Gór Świętokrzyskich. Najstarsze utwory to kambryjskie piaskowce kwarcytowe oraz łupki kwarcytowe i ilaste. Ordowik i sylur reprezentowany jest przez piaskowce, szarogłazy i łupki. Utwory dewonu to osady węglanowe, dolomity, wapienie i margle. Karbon reprezentują: łupki krzemionkowe i ilaste, a perm: zlepieńce i wapienie. Bezpośrednio na paleozoicznym podłożu leżą osady czwartorzędowe, tworząc nieciągłą pokrywę o zróżnicowanym wykształceniu. Są to: gliny, iły, mułki, piaski, żwiry, lessy oraz torfy i namuły. Kopaliny występujące na terenie gminy to piaskowce, wapienie, zlepieńce, surowce ilaste i piaski. Największe znaczenie gospodarcze mają kambryjskie piaskowce kwarcytowe, wydobywane ze złoża Wiśniówka. Surowiec ten nadaje się do wykorzystania jako kruszywo drogowe oraz jako materiał ogniotrwały.

Pozostałe surowce, występujące na obszarze gminy nie są wykorzystywane, mimo czasem bardzo dobrych parametrów jakościowych i ilościowych. Decydują o tym ograniczenia sozologiczne (Świętokrzyski Park Narodowy, Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu oraz gleby chronione i lasy ochronne). Rolniczo- turystyczno- wypoczynkowy charakter gminy Masłów o tym, że nie przewiduje się dalszego rozwoju przemysłu wydobywczego surowców skalnych.




Informacje wybrano ze
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy Masłów opracowanego przez Świętokrzyskie Biuro Rozwoju Lokalnego

 

 

 


 

Polecamy:




POLECAMY

Pliki Cookies

Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies
Korzystanie z portalu oznacza akceptację
zasad wykorzystywania plików cookies
> Więcej na temat plików cookies <

WSPÓŁPRACUJEMY Z: