Brzezinki

 

Liczba mieszkańców: 594
Sołtys: Ryszard Januchta

 


Brzezinki znajdują się na północy gminy Masłów. Jedną z atrakcji jest wybieg dla koni z Świętokrzyskiego Klubu Jazdy Konnej. Do dyspozycji gości właściciele klubu oddali otwartą i krytą ujeżdżalnię a także 7 koni i 2 kuce. Przy drodze do wsi stoi drewniana kapliczna z figurą św. Jana, ufundowana po powstaniu styczniowym z inicjatywy jednego z mieszkańców. W miejscowości znajduje się szkoła podstawowa oraz niewielki, drewniany kościół parafialny wzniesiony w latach 1956-1957, odnowiony i odrestaurowany w 1988 r. obok którego wybudowano nowy, murowany kościół parafialny. Parafia w Brzezinkach NMP Królowej Świata powstała w 1957 r., została wówczas wydzielona z parafii Masłów, Leszczyny i Wzdół.


Z przeszłości...


Na rzece Lubrzance była kuźnica, należąca do biskupów krakowskich. W 1746 roku wyposażona była w młot podrzutowy do kucia i klepania żelaza poruszany dzięki spiętrzeniu wody na rzece. Otwierano bądź zamykano stawidło przy pomocy dźwigni, którą sterowano jednocześnie prędkość pracy młota. Kuźnica ta wzmiankowana była w dokumentach z 1788 r. i 1792 r. Jednym z dzierżawców kuźnicy był niejaki Hunter, który płacił z niej 500 zł polskich dzierżawy. Do kuźnicy dostarczano rudę, która była nie najlepsza: „...ruda żelaza w lasach do Brzezinek należących, znajduje się ku Gozdowi, której niewiele i nie najlepszej, tylko z zagranicy osobliwie z Szydłówka, wsi do kapituły kieleckiej należącej najwięcej dowożą, a gruntowej rudy (z Brzezinek) czwartą część tylko przemieszają..." Do kuźnicy również dowożono rudę z lasu Góra Stawczana, w kluczu Bodzentyńskim i z należącej do kapituły kieleckiej góry Barcza. Pozostałością po kuźnicy jest zachowany do dzisiaj zarys stawu ze szczątkowym wałem od strony zachodniej. W sąsiedztwie kapliczki, przy szosie do Barczy w miejscu lokalizacji kuźnicy, znaleźć można jeszcze obecnie żużel żelazny.

Według lustracji z 1789 roku w Brzezinkach zamieszkiwało 116 osób, naliczono 21 gospodarstw, 9 koni, 40 wołów, 108 szt. bydła. Dzierżawcą folwarku był ksiądz kanonik i sędzia nadworny kielecki Wojciech Sierakowski. W Brzezinkach w sąsiedztwie kuźnicy znajdował się kompleks dworski, fundacji biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka z 1777 r. W jego skład obok dworu wchodziła stodoła, obórka, stajnia, spichlerzyk oraz młyn. Charakter zabudowy był podobny do zabudowy dworu w Woli Kopcowej.

W 1803 r. inżynier austriacki Franciszek Józef Kollmann donosił władzom o występowaniu tu rud ołowiu.

W końcu XIX wieku wieś ta znana była z produkcji wyrobów plecionkarskich oraz brzozowych mioteł dostarczanych na rynek kielecki. „Także niektórzy chłopi z Brzezinek, z korzeni pewnego gatunku brzozy obficie tu rosnącej wyrabiają corocznie, miesiącach maju i czerwcu, laski odznaczające się piękną powierzchownością koloru słomkowego lub pomarańczowego i naturalnym niby rzeźbionym deseniem. Również w tym czasie sprzedają także gule brzozowe słynne swym fladrem i poszukiwane dla różnych wyrobów tokarskich i stolarskich". W zimowej porze chłopi - komornicy z Masłowa i Brzezinek zajmowali się „...łowieniem po jałowcach kwiczołów na sidła, czyli pętelki sznurowe, przymocowane do kołków wbitych w ziemię."

12 kwietnia 1987 r. konsekrowano w Brzezinkach nowy kościół, którego architektem był inż. Z. Grządziela.



Zabytki:

1. Zagroda nr 24, wł. Piotr Zmora (dom drewniany z 1920r., piwnica mur.-drewn. z 1920r.)
2. Zagroda nr 65 wł. Świerczyńska (dom drewniany z 1920r.)
3. Cmentarz parafialny stary, XIX w.
4. Cmentarz parafialny nowy, 1958 r.



Miejsca pamięci narodowej:

1. Mogiła 13 nieznanych żołnierzy W.P. poległych we wrześniu 1939 r. (na cmentarzu parafialnym nowym w Brzezinkach)
2. Mogiła Franciszka Głowackiego, ps. Ryś - żołnierza A.K. z oddziału Wybranieccy z 1944 r. i oficerów W.P. poległych we września z 1939 r. (na cmentarzu parafialnym nowym w Brzezinkach)
3. Mogiła nieznanych żołnierzy W.P. poległych w latach 1914-1939 (na cmentarzu
parafialnym nowym w Brzezinkach)
4. Mogiła żołnierzy 1914-1915 (na cmentarzu parafialnym nowym w Brzezinkach)
5. Mogiła Barbary Osuch, uczestniczki Powstania Warszawskiego w batalionie Parasol, z 1985 r. (na cmentarzu parafialnym nowym w Brzezinkach)

 

Polecamy:




POLECAMY

Pliki Cookies

Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies
Korzystanie z portalu oznacza akceptację
zasad wykorzystywania plików cookies
> Więcej na temat plików cookies <

WSPÓŁPRACUJEMY Z: