Dąbrowa

 

 

Liczba mieszkańców: 1073
Sołtys: Aniela Cedro

 

 

Dąbrowa to wieś położona na zachodzie gminy Masłów. Większa jej część, po rozczłonkowaniu tego obszaru, znajduje się w Kielcach, a pozostały jej obszar w gminie Masłów. W części kieleckiej znajduje się kościół pw. NMP Matki Kościoła oraz drewniana kaplica o konstrukcji zrębowej, wzniesiona w połowie XIX wieku, około 1866 roku.

Trochę historii...

W Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego wydanym pod koniec XIX w. możemy przeczytać:
Dąbrowa – wieś rządowa, powiat kieleckie, gmina Dąbrowa, parafia Kielce. Leży w dolinie, śród południowej odnogi pasma Łysogór w pobliżu Kielc i traktu bitego z Kielc do Radomia. Posiada szkołę wiejską i garbarnię. W 1827 r. było tu 57 domów i 304 mieszkańców.

 

Z przeszłości...

Według dokumentu z 1438 r. biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki, fundator kościoła w Bodzentynie, dbający szczególnie o rozwój gospodarczy biskupstwa, powierzył kmieciowi z Domaszowic Marcinowi Szowiłowiczowi założenie od podstawi wsi Sedlnicza, co według tytułu kopii dokumentu jest dzisiejsza Dąbrową. Dąbrowa lokowana była na prawie wsi niemieckich, nad rzeką Silnicą, między wsiami Masłowem i Domaszowicami. Lokacja ta nieco uszczupliła ziemie użytkowane przez kmieci z Domaszowic. Możemy więc uznać rok 1438 jako początek wsi Dąbrowa. Dokument świadczy, że wcześniej istniały wsie Masłów i Domaszowice. Wieś znana była z licznych barci, które dostarczały przedni miód na stół biskupa.

Około 1613 r. sołectwo w Dąbrowie przejął Walenty Duracz, który ożeniwszy się z Cedrówką tu zamieszkał i stąd kierował swymi kuźnicami, m.in. w Adamowie i Rudzie Strawczyńskiej. Jego działalność gospodarcza przyczyniła się do uzyskania przeł niego szlachectwa.

Lustracja z końca XVIII wieku informuje: „Wieś Dąbrowa w dawniejszych latach w rudy żelaza obfitowała, które nie tylko na kuźnicę cedzyńską i brzezińską, ale i na kuźnice samsonowskie brane.... Innej rudy w nowej górze dotąd wynaleźć nie mógł chociaż corocznie doły nowe kopią...".

Chłopi z Dąbrowy „...od św. Michała (29 września) do św. Wojciecha (23 kwietnia) od pańszczyzny wolni, w górach przez ten czas doły kopać i rudę dobywać są obowiązani". W pozostałą część roku powinni odrabiać chłopi pańszczyznę pieszą (bez sprzężaju).

W sąsiedztwie Kielc, w obrębie Szydłówka i Dąbrowy występowały rudy żelaza w postaci syderytu, hematytu, limonitu i sforosyderytu. W rejonie wzgórz szydłowskicU od strony kotliny Masłowa na terenie dzisiejszej Dąbrowy istniały bogate złoża rud żelaza, a ślady osadnictwa sięgały prawdopodobnie wczesnego średniowiecza, jednak z braku kompleksowych badań archeologicznych trudno to udowodnić.
Według lustracji z 1789 r. było tu 155 mieszkańców, z tego 75 mężczyzn i 80 kobiet. Dysponowali oni 40 gospodarstwami, zaopatrzonymi w 3 konie, 76 wołów i 126 szt. bydła.

Opis województwa krakowskiego z 1827 r. wymienia występowanie w Dąbrowie glinki ogniotrwałej oraz ołowiu. „Rudy żelaznej dostają w Miedzianej Górze i Dąbrowie, brunatnej, czerwoną przechodzącej... posyłają do hut samsonowskich".

W 1894 r. w Dąbrowie na cholerę zmarły dwie osoby. Cmentarzem tzw. cholerycznym dla gminy Dąbrowa i okolic była w tym czasie mogiła na stoku Świniej Góry (obecnie teren Ogrodu Działkowego „Zielona Dolina"). Posłem na pierwszy sejm w 1919 roku, po 123 latach rozbiorów, z listy Związku Ludowo - Narodowego (endecja) był Dominik Tutaj z Dąbrowy. Według spisu z 30 IX 1921 roku Dąbrowa liczyła 1178 mieszkańców.

Zabytki:

Kaplica Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła, rej. zabytków nr 501. Powstała ona około 1835 r. z inicjatywy kanonika katedry kieleckiej księdza Józefa Ćwiklińskiego i pierwotnie była pod wezwaniem Matki Boskiej Pocieszenia. Wybudowano ją ze składek miejscowej ludności. Ołtarz kaplicy z obrazem św. Józefa skierowany jest na wschód, nawa prostokątna. Przylega do niej trójboczne prezbiterium, od zachodu kruchta, a północy zakrystia. Obiekt jest drewniany, na kamiennej podmurówce. Nad całością góruje sześcioboczna wieżyczka z sygnaturką. Wewnątrz świątyni ściany są otynkowane i nakryte płaskim stropem. Pięknu otoczenia kościoła dodają ponad stuletnie lipy. Obecnie kaplica pełni funkcje przedpogrzebowej.

Od momentu powstania parafii Masłowskiej miała do niej należeć Dąbrowa, jednak sprzeciw mieszkańców spowodował, że posługę kapłańską dla Dąbrowy i okolicy pełnił od roku 1923 kapłan delegowany z parafii Św. Wojciecha.

23 grudnia 1981 r. biskup Stanisław Szymecki erygował parafię w Dąbrowie pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Matki Kościoła. W 1982 r. rozpoczęto budowę nowego kościoła wg projektu inż. architekta Zygmunta Kumora i rozebrano część starego ogrodzenia kaplicy.


Ciekawostka:

Dwaj mieszkańcy Dąbrowy, panowie Jan Adach i Andrzej Siuda, jako jedni z ostatnich w regionie Gór Świętokrzyskich chodzili jeszcze w sukmanach w latach 60. ubiegłego wieku. „Jak namokła od deszczu, to można ją było postawić na ziemi, nie przewracała się, ale stała" - żartował pan Adach.
 

Polecamy:




POLECAMY

Pliki Cookies

Nasz serwis wykorzystuje pliki cookies
Korzystanie z portalu oznacza akceptację
zasad wykorzystywania plików cookies
> Więcej na temat plików cookies <

WSPÓŁPRACUJEMY Z: